JavaScript ve Python yazılım dünyasında çok popüler olan iki dildir. Hangisini öğreneceğinize henüz karar vermediyseniz ilk adım olarak ne için kullanıldıklarını anlamanız gerekir. Python programlama dili web geliştirme, veri bilimi, otomasyon, oyun geliştirme, sistem yönetimi ve bilimsel hesaplama yaparken kullanılır. Öğrenilmesi kolay ve farklı amaçlara hizmet edebilen bir dil olması sayesinde günümüzde geliştiriciler tarafından sıklıkla tercih edilir. Farklı sistemlerle sorunsuz çalışır. Okunabilirlik açısından da artısı olan Python’ın anlaşılması kolay bir söz dizimi vardır. Söz dizimi ingilizce konuşma diline benzer olduğu için yeni başlayan geliştiricilerin bu dili anlaması kolaylaşır. Peki JavaScript ne için kullanılır? JavaScript web geliştirme, oyun geliştirme, mobil geliştirme, sunucu tarafı geliştirme, masaüstü uygulamaları geliştirme ve nesnelerin interneti yani IoT cihazlarını kontrol etmek amacıyla kullanılır. Bu iki dil genellikle farklı alanlarda kullanıldığından seçim yaparken kullanım amacı göz önünde bulundurulursa karar verme süreci daha kesin sonuçlara ulaşabilir.
Javascript Nedir?
JavaScript nedir sorusuna verilebilecek en basit cevap bir programlama dili olduğudur. Bu basit cevap her ne kadar doğru olsada JavaScript’i açıklamak için yeterli değildir. Şimdi JavaScript’in ne olduğu sorusunun cevabını anlamak için bu dili ve kullanım amaçlarını daha detaylı bir şekilde inceleyelim. JavaScript son derece popüler olan bir komut dosyası programlama dilidir. Komut dosyası programlama dili olduğu için görece basit bir syntax yapısına sahiptir ve sıfırdan kolayca öğrenmek mümkündür. Tarayıcılar tarafından yorumlanan bir dil olması sebebiyle web sayfalarına dinamiklik sağlarken hızlı bir şekilde ondan yararlanmamızı mümkün kılar. Nesne tabanlı programlama prensipleri sayesinde kolay yönetilebilen modüler kod yapısı oluşturulur. JavaScript ne için kullanılır derseniz Web geliştirme, mobil geliştirme, oyun geliştirme ve sunucu tarafı geliştirme şeklinde örnekler verilebilir. JavaScript’in güncel frameworkleri ile kullanım alanını her geçen gün genişletmeye devam ediyor.
Javascript Kullanmanın Avantajları Nelerdir?
JavaScript programlama dili kendi içinde bir çok kullanım avantajını barındırır. Başlangıçta statik web sayfalarını dinamik hale getirmek, kullanıcı etkileşimini mümkün kılmak, sunucu yükünü azaltmak amacıyla tasarlanmıştır. Betik bir dil olan JS’in kullanımı son derece kolaydır. Derlenmeye gerek olmaması geliştirme sürecini hızlandırır ve kısa sürede sonuç görmeyi mümkün kılar. Bir başka büyük avantajı da neredeyse var olan tüm tarayıcılar tarafından desteklenmesidir. Web uygulamalarının geniş kitlelere ulaşmasında büyük bir rol oynar. Aktif bir geliştirici topluluğu olması gözardı edilmemelidir. Ekosistemi bu aktif topluluk sayesinde büyümektedir. Yeni frameworkler ve kütüphaneler ile daha büyük projeleri daha kolay ve optimize şekilde ayağa kaldırmak mümkün olur. Bu kütüphanelerle ilgili sorun yaşadığınızda ise yine JS’in sahip olduğu aktif geliştirici topluluğu sayesinde sorunlarınızı çözebilirsiniz.
Javascript Kullanmanın Dezavantajları Nelerdir?
Diğer dillerde olduğu gibi JavaScript’in de dezavantajları vardır. Güvenlik riskleri bu dezavantajların başında gelir. JavaScript güvenlik açıklarından yararlanarak verileri değiştirmek, çalmak ve oturumları yönlendirmek mümkündür. Bunun nasıl yapıldığına örnek vermek gerekirse kötü amaçlı komut dosyaları çalıştırarak yerel depolamadan kullanıcı verilerine erişilebilir. JavaScript’in yorumlanan bir dil olması onu kötü niyetli kişiler tarafından daha erişilebilir yapar ve Js gizleme yöntemleri bunun gibi açıkları engellemekte yeterince başarılı değildir. Halka açık paketleri kullanmak da Js kodunun güvenliğini düşüren faktörler arasındadır. Bu dilin başka bir dezavantajı ise hata ayıklamanın zor olmasıdır. Hata mesajları kimi zaman spesifik olmayabilir ve bu durum hatanın yerini tespit etmeyi zorlaştırır. Bunlara ek olarak Web sitelerinde dinamikliği DOM ile etkileşime girerek sağlayan JavaScript, bunu yaparken performansı kötü yönde etkileyebilir. Bu etkileşimlerin sayısal olarak artması ve verinin sürekli manipüle edilmesi tarayıcıyı yavaşlatır.
Python Nedir?
Python geniş bir kullanım alanı bulunan yüksek seviyeli bir programlama dilidir. 1980’lerin sonunda başka bir programlama dili olan ABC’ye alternatif olmak amacıyla oluşturulmuştur. ABC’den daha güçlü ve esnek bir dil oluşturmak asıl gayeydi. Guido van Rossum tarafından tasarlanmaya başlanan bu dil 1991 yılında Python 0.9.0 olarak yayınlandı. Bu sürümde öne çıkan özellikler arasında modülerlik, nesne yönelimli programlama, otomatik bellek yönetimi ve dinamik tiplendirme vardı. 1994 yılında 1.0 sürümü yayınlandı ve bu sürüm gelişmiş hata işleme özelliğine sahipti. 1.2 sürümü ise 1995 yılında yayınlanmış olup pow operatörü, floor division operatörü, lambda görevleri ve doctest modülü gibi özelliklerle zenginleştirilmiştir. 2000’lere gelindiğinde ise Python 2.0 versiyonuyla Unicode karakter desteğine kavuştu. Bunun yanında liste tarama işlemi de bu versiyonda daha da kolay bir hale getirildi. Şuan en güncel sürümü 3.12.2 olup 6 şubat 2024 yılında yayınlanmıştır.
Python Kullanmanın Avantajları Nelerdir?
Şimdi de veri analizi, yapay zeka, bilgisayar bilimleri, web geliştirme, otomasyon ve oyun geliştirme gibi birçok farklı alanda kullanılan Python'un avantajlarını inceleyelim. Önde gelen avantajlarından biri görece kolay bir söz dizimine sahip olmasıdır. Basit söz dizimi bu dili kullanılması ve anlaşılması kolay bir hale getirir. Bir diğer artısı da büyük ve detaylı bir standart kütüphaneye sahip olmasıdır. Uzun bir versiyon geçmişi olan Python her adımda daha kullanışlı ve pratik bir hale gelmiştir. Standart kütüphanesi bu gelişmeler ile özellik açısından zenginleşirken bazı işlemleri de kolaylaştımıştır. Bu kütüphane içeriğinde Python’un temel işlevlerinin gerçekleştirilmesini sağlayan bir dizi modülü bulundurur. Dosya okuma, matematiksel işlemler, dizgi işleme, ağ iletişimi gibi işlemleri bu modüller sayesinde yerine getirmek mümkün olur. Platform bağımsızlığı da atlanmaması gereken bir özelliktir. Python uygulamaları Windows, macOS ve Linux gibi birçok platformda sorunsuz ve güvenli bir şekilde çalışabilir.
Python Kullanmanın Dezavantajları Nelerdir?
Avantajlarının yanında her programlama dilinde olduğu gibi Python’un da dezavantajları vardır. Yoğun hesaplama gerektiren işlemler yaparken C++ ya da Java gibi dillere kıyasla Python daha yavaş kalabilir. Bu nedenle yüksek performans gerektiren uygulamalarda Python ile çalışılmaması daha iyi olabilir. Hafıza kullanımı diğer dillere kıyasla daha yüksektir. Bu sorunun ana sebebi dinamik bellek yönetimi kullanmasıdır. Kullanım esnasında statik bellek kullanan dillere kıyasla verimli olmadığı durumlar ortaya çıkar. Dinamik bellek bellek ayırma ve serbest bırakma gibi işlemleri otomatik gerçekleştirir ve bu durum bellek sızıntılarına yol açabilir. Dinamiklikten kaynaklanan hataların tespit edilmesi ve düzeltilmesi de görece daha fazla zaman alabilir. Bu özelliklerin yanı sıra mobil platformlarda uyumluluk sorunu yaşatabilir çünkü bu amaçla optimize edilmemiştir.
Python ve Javascript Temel Farklılıklar Nelerdir?
Python mu JavaScript mi öğrenmeliyim diye düşünüyorsanız herhangi birini elemeden önce temel farklılıkları hakkında bilgi sahibi olmalısınız. Kullanım alanları açısından bakacak olursak Python’dan veri bilimi, yapay zeka, web geliştirme, otomasyon, bilgisayar grafikleri ve oyun geliştirme alanında kullanılır. Çok yönlülüğü ile bilinen JavaScript ise web geliştirme, mobil geliştirme ve oyun geliştirme gibi alanlarda sıklıkla kullanılır. Söz dizimi açısından baktığımızda Python okunabilir ve temiz bir yapıya sahiptir. JavaScript’in söz diziminde ise süslü parantezler, noktalı virgüller, köşeli parantezler gibi noktalama işaretleri önemlidir ve sıklıkla kullanılır. Bir başka temel farklılık da Python’ın yorumlanan JavaScript ise derlenen bir dil olmasıdır. Bu özellik kimi zaman JavaScript’in daha hızlı olabileceğini gösterir.
Javascript vs Python: Kullanım Kolaylığı
Python vs JavaScript’i kullanım kolaylığı açısından incelediğimizde karşımıza çıkan en temel etmen söz dizimidir. Python’un girintili blok yapısı kodun okunurluğunu arttırır ve öğrenmeye yeni başlayanlar için dili anlaşılması kolay bir hale getirir. JavaScript tarafına baktığımızda ise süslü parantez gibi birçok noktalama işareti içerdiği için yazılıma yeni başlayan ve öncesinde başka bir dile aşina olmayan kişiler için öğrenmek zor hale gelebilir. Diğer taraftan daha önce C tarzında bir dile aşina olan kişiler için bu dezavantaj ortadan kalkacaktır.
Javascript vs Python: Performans
Python yorumlanan bir dilidir ve bu özelliği onun derlenen dillere kıyasla daha yavaş olmasına yol açar. Python kodları çalıştırılmadan önce bytecode olarak dönüştürülmelidir. Diğer bir yandan JavaScript V8 motoru optimizasyonu ile doğrudan makine koduna dönüştürülür bu nedenle Js hız açısından öndedir. Performansı etkileyen önemli faktörler arasında bellek kullanımı da yer alır. Python otomatik bellek yönetimi kullanır bu özelliğin yararlı olduğu durumlar olsa da nesnelerin daha fazla alan kaplamasına sebep olabilir. JavaScript de otomatik bellek yönetimi kullanır ama farkı V8 motorunun bellek yönetimini verimli hale getirmesidir. Javascript vs Python: Kütüphaneler Şimdi son derece popüler olan iki farklı programlama dilini yani Js ve Python’u kütüphaneler bakımından karşılaştıralım. JavaScript web geliştirme, mobil geliştirme ve oyun geliştirme gibi birçok alanda kullanıldığı için kütüphaneleri son derece çeşitlidir. Kütüphaneleri genellikle kullanım alanına göre değişir. Örnek vermek gerekirse web tarafında React, Angular ve Vue.js önde gelen kütüphanelerdendir. Python da ise kütüphaneler geniş kapsamlıdır. Yani bir kütüphane ile birden fazla şeyi yapmak kimi zaman mümkündür. Örnek vermek gerekirse NumPy ile veri manipülasyonu, bilimsel hesaplamalar ve doğrusal cebir gibi işlemleri yapmak mümkündür.
Javascript vs Python: Kütüphaneler
Şimdi son derece popüler olan iki farklı programlama dilini yani Js ve Python’u kütüphaneler bakımından karşılaştıralım. JavaScript web geliştirme, mobil geliştirme ve oyun geliştirme gibi birçok alanda kullanıldığı için kütüphaneleri son derece çeşitlidir. Kütüphaneleri genellikle kullanım alanına göre değişir. Örnek vermek gerekirse web tarafında React, Angular ve Vue.js önde gelen kütüphanelerdendir. Python da ise kütüphaneler geniş kapsamlıdır. Yani bir kütüphane ile birden fazla şeyi yapmak kimi zaman mümkündür. Örnek vermek gerekirse NumPy ile veri manipülasyonu, bilimsel hesaplamalar ve doğrusal cebir gibi işlemleri yapmak mümkündür.
Javascript mi Python mı Öğrenilmeli?
Python mu JavaScript mi öğrenmeliyim diye düşünüyorsanız önce ne için öğrenmek istediğinize karar vermelisiniz. Web alanıyla ilgili iseniz Front End ya da Back End developer olmak istiyorsanız kesinlikle JavaScript öğrenmelisiniz. Çünkü Js ve kütüphaneleri bu alanda yaygın olarak kullanılır. Hatta Js öğrenmişken sadece Front End ya da Back End spesifik alanlarda uzmanlaşmak yerine Full Stack developer eğitimi alarak her iki tarafta var olabilirsiniz. Bunların dışında daha farklı bir şey istiyorsanız örneğin veri bilimi, yapay zeka ya da sistem yönetimi gibi şeyler için Python öğrenmeniz gerekir. Kısıtlı bir zamanınız varsa ve gerçekten deneyimleyerek karar vermek istiyorsanız online yazılım eğitimi ile hızlı bir başlangıç yapabilirsiniz. Son olarak bu kararı verirken iki dilinde aynı derecede yaygın kullanıldığını ama farklı amaçlara hizmet ettiğini unutmamanız gerekir.
Python mu Java mı? Hangisi Daha İyi?
Java mı Python mu? Bu soruyu cevaplamak için önce Java ile neler yapılabilir ona bakmamız gerekir. Java sunucu tarafı web uygulamaları geliştirme, RESTful API’ler oluşturma, mobil uygulama geliştirme, masaüstü uygulama geliştirme ve veri bilimi gibi bir çok alanda kullanılır. Python vs Java kıyaslamasında ise inceleyeceğimiz ilk yer güvenliktir. Güçlü tip kontrolü, sandbox ve güvenlik yöneticisi gibi özellikler sayesinde Java’daki potansiyel güvenlik açıkları azaltılır. Öte yandan Python standart kütüphanesi güvenli kod için Java da olduğu kadar çeşitlilik ve kontrol içermez. Kolay öğrenilir bir dil arıyorsanız Python’u tercih edebilirsiniz ama aradığınız şey hız ise Java muhtemelen daha iyi bir seçenek olur.
KAYNAKÇA Amazon Web Services. (n.d.). Python nedir? AWS. https://aws.amazon.com/tr/what-is/python/#:~:text=Python%3B%20web%20uygulamalar%C4%B1%2C%20yaz%C4%B1l%C4%B1m%20geli%C5%9Ftirme,%C3%A7al%C4%B1%C5%9Ft%C4%B1r%C4%B1labildi%C4%9Fi%20i%C3%A7in%20Python'%C4%B1%20kullan%C4%B1r.
Bulutistan. (2023, 24 Şubat). JavaScript Nedir? https://bulutistan.com/blog/javascript-nedir/
Snyk. (n.d.). JavaScript Security. https://snyk.io/learn/javascript-security/
Amazon Web Services (AWS). (n.d.). Python nedir? AWS. https://aws.amazon.com/tr/what-is/python/
Wikipedia. (2024, Nisan 4). Python. Vikipedi: https://tr.wikipedia.org/wiki/Python
GeeksforGeeks. (n.d.). Disadvantages of Python. https://www.geeksforgeeks.org/disadvantages-of-python/